
Tipo: Articulo original - Sección: Artículos Originales
NARRATIVAS DIGITALES PARA LA ENSEÑANZA DE LA HISTORIA BÉLICA
NACIONAL EN EL TERCER CICLO1
DIGITAL NARRATIVES FOR TEACHING NATIONAL WAR HISTORY IN THE THIRD CYCLE
Eliana Elizabeth Gómez Velazquez
https://orcid.org/0009-0004-4660-2717
Universidad Autónoma de Encarnación. Encarnación, Paraguay, eliana.gomez13@unae.edu.py
Recibido: 25/11/2024
Aprobado: 14/12/2024
Resumen
En un contexto educativo donde la integración de tecnologías digitales cobra relevancia, se evaluó el uso de narrativas
digitales para enseñar la historia bélica nacional en el tercer ciclo. El estudio tenía como objetivos analizar la influencia
de estas narrativas, identificar las herramientas tecnológicas más adecuadas y conocer cómo las emplean los docentes.
La investigación se enmarcó dentro de un enfoque cuantitativo, con un carácter aplicado y descriptivo. Se trató de un
estudio de campo y de temporalidad transversal. La muestra consistió en 20 estudiantes del tercer ciclo y 3 docentes del
área de Historia y Geografía. El muestreo para los docentes fue de tipo no probabilístico intencional, ya que fueron
seleccionados según el criterio del investigador, mientras que para los estudiantes se utilizó un muestreo probabilístico
aleatorio, donde cada individuo tuvo la misma probabilidad de ser elegido. La técnica de recolección de datos fue la
encuesta, que incluyó tanto preguntas cerradas como abiertas. Los resultados revelaron un interés por las metodologías
innovadoras tanto en docentes como en estudiantes. Los primeros valoraron positivamente el uso de videos y recursos
multimedia, aunque enfrentaron limitaciones tecnológicas y la falta de formación continua. Los estudiantes, por su
parte, mostraron gran receptividad hacia el aprendizaje de la historia bélica mediante tecnología y estuvieron dispuestos
a explorar nuevas herramientas digitales. En conclusión, ambos grupos reconocieron el potencial de las narrativas
digitales para mejorar la comprensión histórica, aunque aún existen desafíos relacionados con el acceso a recursos
tecnológicos y barreras emocionales hacia la tecnología.
Palabras Claves: Narrativas digitales, Tecnología de la información, Educación, Historia Bélica.
Ñemombyky
Peteī tekoha ñemoarandúpe oĩhame "técnología digital" ojeheróva ára ha ára oñembopypukuvéva pe "técnología digital"
oikotevẽ, oñembohovái arapa'ũ ñorairõ rehegua tetãmegua mbohapýha “ciclo”, jehupytyrã ha'eva'ekue, jekuaa mba'épa
ojapo mba'e jepururã mombe'urã jehai técnología ipyahutéva rupi ha avei tembipuru jepuru poravéva jehechakuaa
oñemoheñói haguã, mombe'ura jehai "técnología" rupi ha pe jekuaa mba'éichapa ojepuru ko'āva mbo'ehárakuéra rupi,
ome'évo arapa'ũ ñorairõ tetãmegua. Pe jeporeka ha'e hína mombe'uhai rupi, papapy rupi, upeicha ikatu kuri
oñemombe'uhai umi mba'e ojehupytyseva'ekue. Ojejapo ko tembiapo mbohapy mbo'ehárape ha mokõipa temimbo'épe.
Ojejuhu ko'ā jeporeka rupi ojehechakuaa oĩha jepotapy ko'ã tembipuru pyahúre. Mbo'ehárakuéra katu opaicharei
ohechauka pe mba'éichapa oho hese hína umi tekombo'e rehegua, ha'éva pe apañuái oñemoarandu haguã ohóvo.
Añetehápe oĩre tape mbyky, omomba'eterei umi jepuru ta'angamýi (videos) ojepurúva iporāve haguã jehekombo'e. Ha
katu temimbo'ekuéra ohecháuka oikuaseha pe arapa'ũ ñorairõ tetãmeguáre, omomorãva umi "tecnología" jepuru
tekombo'erã ha oñemoi tapépe oheka haguã ko'ã tembipuru ko'ángagua. Ipahaitépe ikatu ja'e mokõive aty ohechakuaa
umi mba'ekuaa oguerekóva mombe'urã ñemoheñóime ikatu haguáicha oikũmbyve hikuái arapa'ũ rehegua ta'anga-jehai
rupi (videos y gráficos). Ha péicha avei oĩ umi mba'e ndohejáiva ojéike umi tembipuru ha umi temiandu ojeguerekóva
ko'āvare.
Ñe’ẽ ojepuruvéva: Mombe'urã "técnologias", tembipuru pyahu ohechaukáva, tekombo'e, arapa'ũ ñorairõre.
Abstract
In an educational context where the integration of digital technologies is gaining relevance, the use of digital narratives
to teach national war history in the third cycle was evaluated. The study aimed to analyze the influence of these
narratives, identify the most appropriate technological tools and learn how teachers use them. The research was framed
within a quantitative approach, with an applied and descriptive character. It was a field study and cross-temporal. The
sample consisted of 20 third cycle students and 3 teachers from the area of History and Geography. The sampling for
teachers was of an intentional non-probabilistic type, since they were selected according to the researcher's criteria,
1Datos de Contacto: Eliana Elizabeth Gómez Velazquez
Área del conocimiento: Ciencias Sociales
Tipo de Publicación: Artículo de Investigación
Correo de Correspondencia: eliana.gomez13@unae.edu.py